زهرمار

  • نویسنده : سعيد نيکورزم
  • مترجم :
  • تعداد بازدید: 63

نویسنده: پیمان عباسی
کارگردان: جواد رضویان
بازیگران: سیامک انصاری، شبنم مقدمی، علی استادی، برزو ارجمند، نسیم ادبی، شقایق فراهانی، حسین محب اهری، سیامک صفری، رضا رویگری
ژانر: کمدی
داستان
داستان فیلم درباره حاج آقا حشمت تهرانی (سیامک انصاری) است که ضمن مداحی و روضه‌خوانی برای شورای شهر نیز کاندیدا شده است. همه چیز برای موفقیت حاج حشمت چیده شده تا این‌که با ورود شخصی به اسم رهی (سیامک صفری) همه چیز به هم می‌ریزد. رهی که برای تلافی و انتقام به سراغ حشمت آمده، وانمود می‌کند کینه قدیمی را فراموش کرده و قصد دارد با حاج حشمت دوباره ارتباط برقرار کند و حتی او را در امور تبلیغات برای شورای شهر حمایت کند. حشمت که تصور می‌کند رهی او را بخشیده است، ناگهان در دسیسه‌ای پنهان گرفتار می‌شود. رهی با زنی که همسر خود می‌نامد، برای شام به خانه حشمت می‌روند. رهی در چای زن (شبنم مقدمی) داروی خواب‌آور ریخته و خود فرار می‌کند. صبح که حاج حشمت از خواب بیدار می‌شود، متوجه می‌شود رهی نیست و او با زن تنها مانده است. حاج حشمت متوجه می‌شود هم از حشمت و هم از زن رودست خورده است. زن شروع به هوچی‌گری کرده و با فیلم گرفتن از حاج حشمت و محل خوابش ادعا می‌کند حاجی قصد تعرض به او را داشته است. بدین وسیله زن دست به اخاذی می‌زند و در ازای پاک کردن فیلم‌‌ها از حشمت می‌خواهد 50 میلیون در اختیار او قرار دهد. ابتدا حاج حشمت سعی می‌کند زن را از سر باز کند، اما با تهدید زن منصرف می‌شود. نهایتاً قرار می‌شود زن مخفیگاه رهی را به او نشان دهد و در ازای آن، 50 میلیونی را که ادعا کرده بود، به دست آورد. پس از کشمکش میان زن و حشمت حاجی تصمیم می‌گیرد پول را بدهد، به شرط این‌که زن دست او را بر دست رهی بگذارد. حاج آقا و زن به دنبال رهی از جایی به جایی دیگر می‌روند، اما نمی‌توانند رهی را پیدا کنند. سرانجام حاج حشمت مخفیگاه رهی را پیدا می‌کند و در یک زد و خورد با آن‌ها درحالی‌که زخمی شده، به خانه برمی‌گردد. این اتفاقات زن را تحت تأثیر قرار داده و از اعمال خود پشیمان می‌شود و تمام فیلم‌هایی را که از حاج حشمت گرفته، پاک می‌کند.
نقاط ضعف
اساساً فیلمنامه فاقد وحدت دراماتیک است و حوادث فیلمنامه قاعده احتمال و ضرورت را چند بار نقض می‌کند. هم‌چنین منطق روایی فیلم متزلزل است. انگیزه شخصیت‌‌ها از انتخابشان فاقد توجیه و منطق است. در این بین به عنوان مثال بنا بر چه منطقی حاجی 50 میلیون تومان را در اختیار زن قرار می‌دهد؟ از این قبیل صحنه‌‌ها در فیلمنامه کم نیستند. به طور کلی صحنه‌های زیادی در فیلمنامه وجود دارد که می‌توان آن‌ها را بیرون کشید، بدون این‌که به منطق روایی و شخصیت‌پردازی آسیب برسد. فیلمنامه پر از صحنه‌های اضافی است، اما درست آن‌جا که حاجی با رهی روبه‌رو می‌شود و مخاطب می‌خواهد رویارویی قهرمان داستان را ببیند، از نشان دادن آن امتناع می‌کند.
در مورد شخصیت‌پردازی باید گفت اساساً این شخصیت‌پردازی از حد تیپ فراتر نمی‌رود و ما نمی‌توانیم با شخصیت حاجی که بیشتر به شخصیت روحانی در رسوایی 2 شبیه است، هم‌ذات‌پنداری کنیم.
نکته آخر به وحدت لحن و ژانر در فیلمنامه مربوط می‌شود. فیلمنامه با لحن کمیک آغاز می‌شود، اما کمی بعد متوجه می‌شویم با یک فیلم جدی سروکار داریم. اما از آن‌جا که موقعیت فیلم اساساً کمیک است، این لحن جدی چند بار نقض می‌شود. از این رو ما نمی‌توانیم تشخیص دهیم با یک فیلم کمدی روبه‌روییم یا شاهد درامی جدی هستیم.
صحنه ضعیف
فیلمنامه از نقاط ضعف اشباع شده است. اما شاید در این بین صحنه آخر فیلم که رویارویی حاجی با رهی است، از همه ضعیف‌تر باشد. نویسنده از نشان دادن این رویارویی امتناع می‌کند و این صحنه وقتی شروع می‌شود که حاجی تنها و زخمی نشسته است.
درون‌مایه
فیلم دردسرهای یک مداح را تصویر می‌کند که در آستانه انتخابات گرفتار مسئله‌ای ناخواسته می‌شود و به‌ دنبال رفع آن برمی‌آید. شاید انتخاب «زهرمار» برای اسم فیلم انتقال یک مفهوم تلخ در قالبی کمدی باشد. به طور کلی عدم وجود یک وحدت در لحن و فرم، فیلمنامه را از منظر تماتیک نیز متزلزل کرده است.
شاید نویسنده درصدد است به واسطه نشانه‌های طنازانه به بیان نقدهای اجتماعی و پارادوکس رفتارهای سیاسی بپردازد، اما وزن این وسیله برای حرکت آن‌قدر کم است که چند قدمی بیشتر پیش نمی‌رود و فیلم در همان کلیشه¬های کمدی‌های گیشه‌ای امروزی باقی می‌ماند و درون‌مایه فیلم در بین مفاهیم متنوعی که تلاش می‌کند بدان دست یابد، گم می‌شود.

مرجع مقاله