ایده اصلی

  • نویسنده : سعید نیکورزم
  • مترجم :
  • تعداد بازدید: 92

فیلمنامه‌نویس: امیر عربی
کارگردان و تهیه‌کننده: آزیتا موگویی
بازیگران: بهرام رادان، مریلا زارعی، هانیه توسلی، مهرداد صدیقیان، پژمان جمشیدی
ژانر: معمایی

داستان
سعید (بهرام رادان) که تاجر موفق و متمولی است، قصد دارد به هر قیمتی شده در یک مناقصه بزرگ تجاری در جزیره هندورابی پیروز شود. رقیب اصلی سعید در این مناقصه همسر سابقش رویا (مریلا زارعی) است که او نیز بعد از جدایی از سعید به واسطه نفوذ پدرش شرکتی را تأسیس کرده است. سعید به واسطه لاله (هانیه توسلی)، دوست مشترکشان، متوجه می‌شود که عملاً به دلیل فقدان یک پروژه قوی در رزومه‌‌‌اش شانسی برای پیروزی در برابر رویا ندارد. بنابراین با ترغیب رویا تصمیم می‌گیرد پیش از برگزاری مناقصه اصلی در یک مناقصه خارجی شرکت کرده و با به سرانجام رساندن آن پروژه رزومه خود را تقویت کند. اما از آن‌جایی که سعید پول و نفوذ کافی برای انجام پروژه را در اختیار ندارد، به پیشنهاد لاله از دوستش نیما (پژمان جمشیدی) که ساکن کانادا است، درخواست کمک می‌کند. لاله و سعید نیما را در کشور قبرس یعنی جایی که قرار است با یک تاجر عرب معامله کنند، می‌بینند. سعید به کمک نیما و لاله یک وکیل خارجی را استخدام می¬کند تا کار معامله با تاجر عرب انجام شود. معامله با موفقیت به پایان می‌رسد و مدارک برای مناقصه اصلی در کشور اسپانیا ارسال می‌شود. همین هنگام سعید طی تماسی در اسپانیا متوجه می‌شود مدارک جعلی است و تاجر عرب سر آن‌ها کلاه گذاشته است. اکنون سعید نه‌تنها موفق به تقویت رزومه خود نشده، بلکه پولش را نیز از دست داده است. 
در ادامه، داستان را از زاویه رویا می‌بینیم و متوجه می‌شویم تمام این اتفاقات نقشه‌‌ای از پیش طراحی‌شده از سوی رویا بوده است و او لاله را استخدام کرده تا به سعید تلقین کند که بازنده مناقصه است و لازم است برای پیروزی در مناقصه هندورابی رزومه خود را تقویت کند. نیما نیز برای رویا کار می‌کرده تا سعید را به سمت معامله با تاجر عرب سوق دهد و در واقع آن تاجر عرب و حتی وکیل سعید برای رویا بازی می‌کرده‌اند. ما یک بار دیگر تمام وقایع را از زاویه دید رویا می‌بینیم. اما کار به همین‌جا ختم نمی‌شود. در اپیزود سوم ما متوجه می‌شویم که رویا نیز از نیما رودست خورده است. به‌طوری‌که نیما با هم‌دستی آقازاده‌‌ای در کانادا درصدد است در مناقصه هندورابی پیروز شود. آن‌ها رویا را نیز خریده‌اند و از طریق رویا در فرایند مناقصه نفوذ کرده‌اند. درنهایت سعید و رویا که متوجه می‌شوند در نقشه نیما گیر افتاده‌‌‌‌اند، با هم متحد شده و با به هم‌ زدن نقشه نیما در مناقصه هندورابی پیروز می‌شوند.
صحنه ضعیف فیلمنامه
فیلمنامه از وجود صحنه‌های ضعیف اشباع شده است و بسیاری از صحنه‌های فیلمنامه قابل پیش‌بینی و عملاً بی‌مصرف است. به عنوان مثال، وقتی داستان را از زاویه دید رویا می‌بینیم، با مجموعه‌‌ای از صحنه‌هایی روبه‌رو می‌شویم که همگی را قبلاً از زاویه دید سعید دیده‌ایم. معلوم نیست چرا نویسنده اصرار داشته دوباره همان صحنه‌‌‌‌ها عیناً و با جزئیات تکرار شود. استفاده از نریشن و تلخیصی از این صحنه‌ها می‌توانست حق مطلب را ادا کند، اما تکرار نعل¬به¬نعل همان صحنه‌‌‌‌‌ها از زاویه دید رویا عملاً مخاطب را خسته، و صرفاً زمان فیلم را تلف می‌کند.
نقاط ضعف فیلمنامه
به غیر از مواردی که اشاره شد، فیلمنامه ایده اصلی فاقد شخصیت اصلی و قهرمان است. در ابتدا به نظر می‌رسد سعید شخصیت اصلی فیلمنامه است. اما در ادامه نقش سعید به عنوان کنش¬گر و رقم‌زننده وقایع فیلمنامه کم‌رنگ و حتی محو می‌شود. ممکن است گفته شود این نقص به واسطه انتخاب ساختار اپیزودیک پوشش داده شده، اما نویسنده به جای این‌که تمرکز خود را به روی این بگذارد که چه می‌خواهد بگوید، صرفاً ما را درگیر معماها و غافل‌گیری‌های ساختگی می‌کند. این گره‌گشایی‌ها تا جایی مخاطب را همراه می‌کنند، اما از جایی به بعد دیگر نخ‌نما و قابل‌ پیش‌بینی می‌شوند. شخصیت‌های جدیدی اضافه می‌شوند و به شخصیت‌های قبلی رودست می‌زنند. حاصل یک چرخه معیوب از معماهایی است که می‌توانست ادامه پیدا کند.   
درون‌مایه
مضمون ایده اصلی طمع و سوداگری است و فیلم روایت‌گر انسان‌های سودجویی است که در مسیر سوداگری به‌راحتی اصول اخلاقی را کنار می‌گذارند. انسان‌هایی که هر یک وارد بازی سوداگری می‌شوند و از هر ترفند و کلکی برای حذف رقیب خود استفاده می‌کنند. در این بین انسان‌هایی پیدا می‌شوند که بخواهند در عین یک رقابت سالم در جهت اصول اخلاقی پا بگذارند و همان‌‌‌‌‌ها هستند که درنهایت برنده می‌شوند. این مفاهیم می‌تواند مضمون فیلم باشند، اما در واقع درون‌مایه‌ای در کار نیست. چراکه هدف انتقال معنا و درون‌مایه‌ای به مخاطب نیست، بلکه هدف صرفاً غافل‌گیر کردن مخاطب به واسطه خلق چرخه معیوب معماهای بی‌پایان است.

مرجع مقاله