راهنمای گشت و گذار در سراچه خیال

پرونده موضوعی: مفاهیم تخصصی فیلمنامه؛ فیلمنامه‌نویسی انیمیشن

  • نویسنده : امیررضا تجویدی
  • مترجم :
  • تعداد بازدید: 112

یکی از مهم‌ترین مناقشات در حوزه سینما و به‌ویژه فرهنگ فیلمنامه‌نویسی، بحث بر سر این نکته است که تداوم درون‌مایه‌ای یک وضعیت زیرمتنی در دل روایت یک داستان سینمایی، آیا لزوماً درنهایت منجر به تجلی یک گونه یا ژانر مشخص می‌شود، یا این وضعیت مستدام بیش از آن‌که به شاخصه‌های ژانری طعنه بزند، صرفاً بیان‌گر نوعی رویکرد در داستان‌گویی است که اگرچه در جای‌جای متن خود را به رخ می‌کشد، اما از حیث جهت‌دهی به ساختار، ‌سبک، مضمون، شخصیت‌ها، مکان‌ها و تکنیک‌های موجود در هر فیلمنامه، حوزه عملی محدود و کم‌رنگ‌تری دارد؟

یکی از مهم‌ترین وضعیت‌های داستانی که در طول تاریخ سینما، همواره در مورد تفاوت‌های داستانی آن با سینمای زنده مباحث زیادی مطرح شده است، فیلمنامه‌نویسی برای انیمیشن است. فیلمنامه‌نویسی انیمیشن در تعریفی ابتدایی و ساده مطابق با کتاب فرهنگ فیلمنامه محمد گذرآبادی، زمانی ضرورت می‌یابد که ایده داستانی یک فیلمنامه مقدار زیادی کنش، شخصیت‌های انسان‌نما (حیوانات یا اشیای جان‌دار که رفتاری شبیه انسان دارند) و عناصر فانتزی متعدد را در بر بگیرد. اما ضرورت پرداختن به فیلمنامه‌نویسی انیمیشن زمانی پررنگ می‌شود که در عموم کتب مرجع سینما – حتی در حوزه فیلمنامه – بیش از آن‌که بر عناصر درون‌مایه‌ای یا ساختاری که عامل تمایز میان انیمیشن و فیلم زنده‌اند، بیشتر بر تکنیک‌های اجرا و ساخت بصری تأکید می‌شود، یا نهایتاً به نقش پررنگ فانتزی در رفتن به سراغ نگارش فیلمنامه برای انیمیشن بسنده می‌شود. این در حالی است که انیمیشن به عنوان یکی از مهم‌ترین ژانرگونه‌های سینمایی، امروزه مکاتب متعدد فکری و فرهنگی را در خود مستحیل ساخته که از اساس شکل و نقشه راه نگارش داستان برای انیمیشن را با فیلم زنده متفاوت کرده است. از سوی دیگر، تمایل تدریجی مخاطبان با رده سنی بالاتر از نوجوانان به انیمیشن– که پیش‌تر با پیش‌فرض تعلق انیمیشن به رده سنی نوجوان و کودک شناخته می‌شد– نیز اقتضائاتی جدید را بر عرصه فیلمنامه‌نویسی انیمیشن سوار کرده است که الگوهای پیرن...

مرجع مقاله