هر چیزی ممکن است

همه چیز درباره «مرد عنکبوتی: در میان دنیای عنکبوتی»، از زبانِ سازندگان این فیلم

  • نویسنده : آدام بی. واری
  • مترجم : میثا محمدی
  • تعداد بازدید: 147

خطر لو رفتن داستان: داستانِ این گفت‌وگو درباره فیلم‌برداری‌های لایو اکشن لحظه آخری، بازنویسی کلی و تنظیم فیلم نهایی، پیشبرد پیرنگ اصلی و شگفتی‌های ساخت فیلم مرد عنکبوتی: در میان دنیای عنکبوتی است؛ فیلمی که درحال حاضر بر پرده سینماست.

برای ماه‌ها، کارگردانان مرد عنکبوتی: در میان دنیای عنکبوتی به شکلی جامع روی یک سکانس بسیار مهم که آغازگر پرده دوم بود، کار کردند. قهرمان این فیلم انیمیشن، مایلز مورالس (شمیک مور)، مرد عنکبوتی زمین-1610، برای اولین بار در زندگی‌اش وارد بعد دیگری می‌شود؛ زمین- 50101، شهر مومباتان که ادغام خیره‌کننده‌ای از دو شهر نیویورک سیتی و بمبئی است. در عرض چند دقیقه، مایلز و دوستش، گوئن استیسی (هیلی استاینفلد)، از فیلم مرد عنکبوتی: به درون دنیای عنکبوتی 2018 با نوجوانی هندی که قدرتش را نه از نیش عنکبوت، که از جادو به دست آورده است، با هم روبه‌رو می‌شوند. در این سکانس، آن‌ها به کلان‌شهر عمودی سرگیجه‌آوری پرت می‌شوند، درحالی‌که سعی دارند شرور فیلم، اسپات (جیسون شوارتزمن)، را متوقف کنند، چراکه این شرور می‌خواهد با استفاده از سوپربرخورددهنده مومباتان توانایی پرش به بعدهای دیگر را در خودش بالا ببرد.

یواکیم دوس سانتوس که فیلم را با همراهی کمپ پاورز و جاستین کی تامپسون کارگردانی کرده است، می‌گوید: «برای مدت زمانی روی آن صحنه کار کرده بودیم و درنهایت به نقطه‌ای رسیدیم که از نظر منطقی و از منظر صحنه‌سازی جواب‌گوی همه چیز بود.» اما وقتی کارگردان پیش‌نمایش سکانس را با تهیه‌کنندگان و فیلمنامه‌نویسان، کریستوفر میلر و فیل لرد (که با همراهی دیوید کالاهام فیلمنامه را نوشتند)، تماشا می‌کنند، احساس می‌کنند در آن سکانس، یک جای کار می‌لنگد. دوس سانتوس اضافه می‌کند: «گفتم چرا این صحنه این‌قدر نچسب است؟ واقعاً عصبانی شده بودم که اصلاً با داستان ارتباط نگرفته‌ایم.»

سپس کارگردان ای‌میلی از تعدادی از اعضای هندی تیم انیمیشن مستقر در سونی پیکچرز ایمیج ورکز در ونکور درباره پاویتر، تکیه‌گاه احساسی این سکانس، دریافت می‌کند و آن‌طور که پاورز به خاطر دارد، در آن ای‌میل نوشته بودند: «نه احساس اصالت دارد و نه اصلاً احساس مشتاقانه‌ای.»

پاورز ادامه می‌دهد: «با این‌که این سکانس خیلی وقت بود که در مرحله تولید بود، تیم سازنده کار روی این سکانس را متوقف کرد. ما خیلی سریع یک اتاق نویسندگی متشکل از نویسندگان هندی و هندی- آمریکایی تشکیل دادیم.» ازجمله سونی (ددپول) و کمدین حسن مینهاج. «ما به معنای واقعی کلمه، کل سکانس را ریختیم پایین و شخصیت پاویتر را دوباره تصویرسازی کردیم. سپس کریس و فیل خیلی سریع دوباره کل فیلمنامه را برای آن قسمت بازنویسی کردند، درنتیجه شخصیت پاویتر به‌کل تغییر کرد.» پاویتر شخصیتی سرزنده و بسیار خوش‌بین شد؛ شخصیتی که تازه چند ماه است که تبدیل به مرد عنکبوتی شده و استعداد و کاریزمای طبیعی او باعث می‌شود نگرانی‌های مایلز در مورد توانایی‌هایی عنکبوتی بودنش تشدید شود.

پاورز می‌گوید: «از میان شخصیت‌های جدیدی که در فیلم حضور دارند، به نظرم ما از همه بیشتر به پاورز افتخار می‌کنیم.» درحالی‌که او این حرف را می‌زد، سانتوس و تامپسون هر دو با تکان سر او را تأیید کردند: «وجود آن واقعاً بیان‌گر روح همکاری در این فیلم است. باید در این فرایند، پذیرای انتقادها و ایده‌های خوبی که از هرجایی می‌آیند، باشید. حضور این شخصیت واقعاً بیان‌گر میزان مشکلاتی بود که از سر گذرانده بودیم و می‌خواستیم مطمئن شویم که این شخصیت نماینده بخش معینی از دنیا باشد و برای مردم آن قسمت از دنیا حسی واقعی و اصیل داشته باشد.»

تجربه با پاویتر تنها یکی از تارهای تودرتو- جدی می‌گویم- در اتخاذ تصمیمات خلاقانه‌ای بود که این سه فیلم‌ساز باید می‌گرفتند تا در میان دنیای عنکبوتی را به یک سرگرمی، اثر هنری زنده و تصویری صمیمی از یک خانواده و یک حماسه ابرقهرمانی وسیع که فراتر از بافت واقعیت رفته است، تبدیل کنند. تصمیم مبنی بر اجازه مایلز برای رفتن به سفر، همان‌طور که از عنوان فیلم هم برمی‌آید- به جای این‌که انسان‌های عنکبوتی دیگر به سرزمین مایلز بیایند- پیچیدگی داستانی فیلم را به شکل تصاعدی بالا برده است و به جای داشتن شخصیت‌های خاص، نیازمند زبان‌های بصری جدید برای کل دنیاست. هم‌چنین فیلم‌سازان را وادار کرد تا بررسی کنند که چگونه (و تا چه حد) لایو اکشن را در فیلم بگنجانند و چگونه نهایت استفاده را از تخیل دنیای چندگانه ببرند تا مایلز ارتباط قوی‌تری با قهرمان بودنش بگیرد. سپس آن‌ها مجبور شدند سفر مایلز را ترتیب دهند تا پایانی برای این سه‌گانه، با نام آن سوی دنیای عنکبوتی 2024 باشد؛ سه‌گانه‌ای که تا کنون با سه کارگردان خیلی خوب کار شده است.

اما پیش از این‌که دوس سانتوس، پاورز و تامپون بتوانند درباره همه این موضوعات با ورایتی صحبت کنند، باید به یک سؤال اساسی می‌پرداختیم؛ هرکدام از آن‌ها به عنوان کارگردان چه نقشی در فیلم داشتند؟

با وجود سه کارگردان که همگی هم بر تولید در میان دنیای عنکبوتی نظارت داشتند، این انتظار می‌رود که آن‌ها مسئولیت‌های فیلم را تقسیم کرده باشند. به‌خصوص این‌که این اولین کارگردانی بلند تامپسون و دوس سانتوس است. اما این تقسیم کار آن‌قدرها هم شسته رفته نبوده است.

تامپسون دراین‌باره می‌گوید: «به نظرم ما در مسئولیت‌ها اشتراکی عمل کردیم؛ البته اگر بخواهید آن‌ها را چنین بنامید. برای کاری که ما انجام دادیم، کلمه مسئولیت‌ها واژه تأثیرگذاری است.» و پاورز اضافه می‌کند: «همه باید همه کاری انجام می‌دادیم.»

بااین‌حال، هر یک از کارگردانان با زمینه‌های تخصصی خاصی پا پیش گذاشتند که نشان می‌داد در طول تولید، باید بیشتر وقت خود را روی چه چیزهایی متمرکز کنند. تامپسون پیش از این فیلم، به عنوان طراح تولیدِ به درون دنیای عنکبوتی و هم‌چنین انیمیشن ابری با احتمال بارش کوفته قلقلی از سونی پیکچرز و قسمت بعدی همین فیلم، کار کرده بود. بنابراین او زمان زیادی را صرف ساختن رویکرد بصری دگراندیشی فیلم کرد و برای هر جهان جدید و/یا موجود عنکبوتی از یک جهان جدید، این امکان را فراهم کرد تا زیرمجموعه منحصربه‌فردی از تکنیک‌ها و سبک‌ها ارائه شوند.

تامپسون می‌گوید: «من روی جلوه‌ها در کارگردانی هنری کار می‌کردم، با انیماتورها کار می‌کردم و همه کارهای این مدلی را مدام زیر نظر داشتم تا فیلم واقعاً در فرم نهایی خود جمع شود. نزدیک به پایان رسیدن فیلم، من بیشتر وقتم را صرف این قبیل کارها می‌کردم.»

پاورز در سال 2020 برای فیلمنامه یک شب در میامی با اقتباس از نمایشی با همین عنوان، نامزد جایزه اسکار شد و هم‌چنین در فیلم روح، برنده اسکار، همکار کارگردان پیت داکتر بود. بنابراین او روی داستان فیلم و نحوه اجرا و تدوین آن تمرکز داشت. پاورز می‌گوید: «مسلماً خیلی از کارها را خودم مستقیماً با بازیگران انجام می‌دادم و جلسات ضبط صدای آن‌ها را هدایت می‌کردم. خیلی اوقات هم این کار را با همراهی فیل یا کریس انجام می‌دادیم. من زمان زیادی را برای تدوین صرف می‌کردم و همراه مایک اندروز، تدوین‌گرمان، صحنه‌ها را برش می‌زدیم. البته که چاره‌ای جز این نبود که من هم روی فیلمنامه کار کنم.»

یواکیم دوس سانتوس به عنوان کارگردان و تهیه‌کننده اجرایی در افسانه کورا و همین‌طور به عنوان هنرمند استوری بورد در آواتار: آخرین بادافزار کارش را شروع کرد؛ کاری که به نسبت برای انیمیشن منحصربه‌فرد است، چراکه به واسطه استوری بوردینگ است که ویژگی‌های چگونگی روایت تصویری طبقه‌بندی می‌شوند. دوس سانتوس می‌گوید: «بیشترین کاری که انجام می‌دادم، این بود که مشخص کنم شکل اکشن کار چگونه قرار است اجرا شود و کدام لحظات دراماتیک خواهد بود و پیش از شروع فیلم‌برداری همه آن‌ها را به تصویر بکشم.» با چنین روایت پیچیده‌ای که اغلب هم در حال تغییر بود، دوس سانتوس بر کنار هم قرار دادن بخش‌های پرتکاپو نظارت داشت تا تیم فیلم‌سازی بتواند از نظر فیزیکی ببیند که چگونه «مجموعه‌های بزرگ‌تر و دیوانه‌کننده‌تر» در کنار هم قرار می‌گیرند.

با همه این احوال، حتی در این زمینه‌های تخصصی نیز فیلم‌سازان به‌ندرت برای مدت زمان طولانی از هم جدا می‌ماندند. تامپسون می‌گوید: «در پایان روز، یا وسط روز، یا اول صبح همه دور هم جمع می‌شدیم و یادداشت‌ها را با هم مقایسه می‌کردیم و هر کاری را که لازم بود، انجام می‌دادیم. حرکت ما مثل یک انبساط و انقباض پیوسته بود.»

دوس سانتوس از تامپسون این‌طور تعریف و تحسین می‌کند که او اغلب دیگر اعضای تیم را دور هم جمع می‌کرد تا روی هر چیزی که در آن زمان بیشتر نیاز به توجه داشت، تمرکز کنند تا مطمئن شود که همه مثل هم فکر می‌کنند. او اضافه می‌کند: «مثل این بود که همه هم‌زمان به یک صفحه نمایش نگاه می‌کنند و می‌گفتیم: آره، باحال به نظر می‌رسه. خوبه. حالا هرکی برگرده سر کار خودش.»

در فیلم به درون دنیای عنکبوتی مایلز از امکان جنجال‌برانگیز پرش به بعدهای دیگر خبردار می‌شود. این ماجرا از جایی آغاز شده است که یک عنکبوت رادیواکتیوی از زمین-42 مایلز را که در زمین-1610 است، نیش می‌زند؛ اتفاقی که باعث رشد خطرناک ناپایداری در جهان‌های چندگانه شده است. برای حفاظت از دنیاها میگل اوهارا (اسکار ایزاک) با نام مستعار مرد عنکبوتی 2099 از زمین-28، که در به درون دنیای عنکبوتی معرفی شد، ارتشی چندهزار نفری از عنکبوتی‌ها را دور هم جمع کرده است که با نام جامعه عنکبوتی شناخته می‌شوند. خلق این دنیا تعداد زیادی از موجودات عنکبوتی جدید را در اختیار فیلم‌سازان قرار داد تا بتوانند در کنار مایلز (و در پایان علیه او) بجنگند.

تامپسون در این‌باره می‌گوید: «همه فکر و ذکر ما سفر مایلز بود؛ این‌که وقتی یک پسر 15 ساله برای اولین بار از دامنه حفاظت مادرش دور می‌شود، چه چیزی نیاز دارد. مایلز با تمام چالش‌هایی که نوجوانان با شروع انتخاب‌هایشان مواجه می‌شوند، روبه‌رو خواهد شد. هدف ما این بود که افراد عنکبوتی را مقابل او قرار دهیم و این شرایط زمینه‌ساز این شود تا او با خودش صادق باشد.»

سازندگان فیلم در پایان به میگل، شخصیت مقتدری که در مسیر پیشرفت مایلز قرار می‌گیرد، توجه کردند. پاویتر یک انسان عنکبوتی در حال رشد، بری از اضطراب و بلاتکلیفی است و مایلز را مسحور خود کرده است، و جسیکا درو با نام مستعار زن عنکبوتی (ایسا رائه)، همان نقش مرشدی را برای گوئن ایفا می‌کند که پیتر بی پارکر (جیک جانسون) در به درون دنیای عنکبوتی برای مایلز ایفا کرده بود.

بااین‌حال، رکن اساسی شخصیت مایلز متمایل به‌ هابی برون، ملقب به اسپایدر پانک، مرد عنکبوتی بریتانیایی، می‌شود که در جهانی زندگی می‌کند که تحت سلطه رژیم توتالیتر است و همین امر باعث شده هابی به سبک پانک راک‌های دهه 1970 سرکشی کند. فلسفه ضدنظام او به مثابه یک موازنه اساسی برای شیفتگی مایلز به جامعه عنکبوتی عمل می‌کند؛ یک بوروکراسی سازمان‌یافته که عطش مایلز را به ارتباط با افرادی که معنای عنکبوتی بودن را درک می‌کنند، برطرف می‌کند.

تامپسون می‌گوید: «مایلز در ذهن خودش از جامعه عنکبوتی یک غول ساخته بود. پانک غیر از باحال و عالی بودن، آن‌جاست تا به مایلز یادآوری کند که: تمام ارزش و تمام باور و تمام مهارت خودت را در این‌جا نگذار. همه را تسلیم این افرادی که این‌جا قانون‌گذاری کرده‌اند، نکن. حتی از نظر بصری نیز او یک آنارشیست است. درواقع، در یک سبک نمی‌گنجد.»

بدون شوخی،‌ هابی شبیه یک کلاژ دوبعدی و همیشه در حال تغییر به نظر می‌رسد و در یک تضاد قابل توجه با همه چیز و همه افراد اطرافش است. در برخی لحظه‌ها قسمت‌هایی از بدنش در جهتی مخالف از لباسش حرکت دارد. دوس سانتوس در این‌باره می‌گوید: «تصویر او الهام‌گرفته از پوسترهای پانک دهه 70 و 80 بود. شما یک عکس می‌گیرید، آن را زیراکس می‌کنید، روی آن دوباره می‌کشید و باز هم زیراکسش می‌کنید. آن تصویر جدید را به چیز دیگری الحاق می‌کنید و آن را پایین‌کشی می‌کنید و دوباره آن را زیراکس می‌کنید. یک حال‌وهوایی در آن است. از کار درآوردن آن سخت است، اما اگر رنگ و لعاب الکی به آن بدهید، روح واقعی شخصیت را از دست می‌دهید و شخصیت کار نمی‌کند.»

فیلم‌سازان از همان ابتدا می‌دانستند که در در میان دنیای عنکبوتی قرار است بازگویی شخصیت‌ها با لایو اکشن تلفیق شود. مایلز یاد می‌گیرد که جهان چندگانه به واسطه «رویدادهای متعارف» کنار هم قرار می‌گیرد. لحظات هم‌زمانی مشترک برای تمام موجودات عنکبوتی تقریباً همیشه ریشه در مرگ غم‌انگیز و دردناک یکی از نزدیکانشان دارد. در فیلم، مایلز شاهد شماری از صحنه‌هایی از فیلم‌هایی چون مرد عنکبوتی دهه 2002 با توبی مگوایر و مرد عنکبوتی شگفت‌انگیز 2012 اندرو گارفیلد است که با کمک تهیه‌کنندگان ایمی پاسکال و‌ای آراد، مدیران اجرایی اصلی در آن دو فیلم، در این انیمیشن گنجانده شده‌اند.

هرچند در ابتدا قرار بود تا در میان دنیای عنکبوتی خیلی بیشتر از کلیپ‌های فیلم‌های قدیمی به کار گرفته شود.

تامپسون می‌گوید: «ما جاه‌طلبی‌های بزرگ‌تری داشتیم.» پاورز در ادامه حرف او می‌گوید: «در قسمت‌هایی ما سکانس‌های لایو اکشن بزرگی در فیلم داشتیم، اما تبدیل به یک شوخی بد شد. تا جایی که ما حتی دیگر آن صحنه‌ها را دوست نداشتیم و گفتیم خب بس است دیگر، بیایید مطمئن شویم که این چیز مختصر و مفیدی باشد که بیشترین بازدهی را داشته و زبان داستان باشد.»

آن‌ها از توضیح بیشتر درباره این سکانس‌ها صرف‌نظر کردند و به گفتن این بسنده کردند که آن صحنه‌ها در حد استوری بورد و انیمیشن در نسخه‌های بریده‌شده از شخصیت‌های لایو اکشن و صدای صداپیشه‌ها بودند.

پاورز با خنده‌ای نخودی می‌گوید: «آن‌ها شبیه به شخصیت کارتون پارک جنوبی شده بودند.» تامپسون وسط حرف او می‌پرد: «ما باید آن‌ها را به شکل یک شخصیت می‌ساختیم.»

غیر از کلیپ‌ها تنها دو لحظه لایو اکشن در در میان دنیای عنکبوتی هست؛ دونالد گلاور در نقش نسخه انسانی آرون، عموی مایلز که این بازیگر اولین بار در اسپایدرمن: بازگشت به خانه 2017 به تصویر کشیده شد، و پگی لو در نقش خانم چن، منشی بودگا در فیلم ونوم که با تام ‌هاردی ایفای نقش کرد. فیلم‌سازان می‌گویند که دومی از روی تصاویر بی رول استفاده‌نشده در فیلم ساخته شده است، بخشی از سکانسی که در آن شخصیت اسپات متوجه توانایی‌هایش در جهش بین دنیاها می‌شود، بخشی است که در اواخر کار تولید به کار اضافه شد.

تاحدی به لطف برنامه‌ریزی، سکانس گلاور حتی خیلی بعدتر از سکانس‌های اسپات به فیلم اضافه شد. پاورز می‌گوید: «این فیلم در استودیویی در نیویورک فیلم‌برداری شد. کریس میلر با پرواز به نیویورک آمد تا شخصاً خودش آن‌جا باشد. من و فیل لرد نیز محتوای ویدیویی را کارگردانی می‌کردیم. ما 11 ساعت روی آن وقت گذاشتیم. درواقع، در پیش‌نمایش امتحانی برای تماشاچیان منتخب نیز یک استند مقوایی از دونالد گلاور را داشتیم.»

دوس سانتوس اضافه می‌کند: «می‌دانستیم که این حرکت به هدف می‌خورد و این ایده نقطه عطفی است که تماشاچیان را غافل‌گیر خواهد کرد. مطمئن بودیم و این اطمینان از آن‌جایی نشئت می‌گیرد که می‌دانید چیزی در چنته دارید.»

از آن‌جایی که قرار بود فیلم در میان دنیای عنکبوتی با یک پایان نفس‌گیر و تمام‌نشده به پایان برسد، سازندگان فیلم می‌دانستند که می‌خواهند «پای مشکل جدیدی را وسط بکشند تا در فیلم سوم مشکلی بزرگ و غیرقابل حل داشته باشند». بنابراین آن‌ها تصمیم گرفتند مایلز را به زمین- 42 ببرند، یعنی دنیایی که مرد عنکبوتی ندارد، چراکه عنکبوت رادیواکتیو آن دنیا به دنیای مایلز منتقل شده بود. در آن دنیا مایلز متوجه می‌شود که عمویش آرون زنده و در عوض پدرش مرده است و مایلز مورالز در این دنیا به دلیل عدم حضور مرد عنکبوتی به زندگی جنایت‌کارانه روی آورده است.

پاورز می‌گوید: «داشتن این قصه که مایلز می‌خواهد پدرش را نجات دهد، واقعاً مهم بود، اما او ناگهان با نسخه دنیای پاترسویلی روبه‌رو می‌شود که به دلیل اتفاقاتی که برای او افتاده بود، شکل گرفته است. این جریان صرفاً به‌ سادگی فرار از یک دنیا ختم نمی‌شود. او سعی دارد با مردمی که راه اشتباه را رفته‌اند، درست رفتار کند و پتانسیل آن را دارد که در قسمت سوم احساسی‌تر و غیرقابل پیش‌بینی‌تر باشد. این اتفاق مأموریت او را چنان پیچیده می‌کند که امیدواریم مردم آن را غیرمنتظره و در عین حال هیجان‌انگیز بدانند.»

چنین چرخشی این امکان را برای فیلم‌سازان فراهم کرد تا داستان را باشخصی‌ترین شرایط ممکن به مایلز برگردانند. دوس سانتوس می‌گوید: «جهان‌های چندگانه گویی درهای کشویی را برای ما ساخته‌اند که به ما اجازه می‌دهند این سؤالات را از خودمان بپرسیم: اگر من به جای این کار، آن کار را انجام می‌دادم، چه اتفاقی می‌افتاد؟ زندگی‌ام چه تغییری می‌کرد؟ و شما می‌توانید همه آن سؤالات را روی صفحه نمایش ببینید.»

سونی تاریخ اکران آن سوی دنیای عنکبوتی را به تاریخ 29 مارس 2024 اعلام کرده است، اما خود کارگردانان هیچ ایده‌ای ندارند که آیا فیلم واقعاً در آن تاریخ اکران خواهد شد یا نه. در عوض آن‌ها خوشحال‌اند که از دستاورد خیره‌کننده در میان دنیای عنکبوتی لذت می‌برند.

تامپسون می‌گوید: «همه ما هیجان‌زده هستیم که فعلاً در حال حاضر یک نفس راحتی می‌کشیم.» دوس سانتوس اضافه می‌کند: «فیلم آن سوی دنیای عنکبوتی اتفاق نمی‌افتاد، اگر که همه بر این باور نبودند که فیلم در میان دنیای عنکبوتی تا جای ممکن خیلی خوب ساخته شده است.»

به این‌که پایان در میان دنیای عنکبوتی چطور قرار است در آن سوی دنیای عنکبوتی به اجرا درآید، اشاره‌ای نشده است که آیا انسان‌های عنکبوتی بیشتری به داستان اضافه می‌شوند، یا عناصر لایو اکشن بیشتری به کار برده خواهد شد، یا نه؟ این‌ها همگی سؤالاتی هستند که کارگردانان با رضایت ترجیح می‌دهند پاسخی به آن‌ها ندهند.

پاورز می‌گوید: «به قول کریس میلرز: این‌که بگوییم «هرچیزی ممکن است»، بهترین راه جواب‌گویی است. ما فعلاً خیالمان راحت است که این داستان را به شکلی به پایان رسانده‌ایم که به آن افتخار می‌کنیم.»

منبع:  Variety

 

مرجع مقاله